ethimo-vlaxikosgamos-mob
ethimo-vlaxikosgamos-desktop

Δείτε πως ξετυλίγεται
χρονικά το έθιμο

Η σύνοψη του εθίμου

Το σύνολο των δρώμενων του εθίμου του “βλάχικου γάμου” με κορύφωμα την πομπή και την τελετή του “γάμου” την Καθαρά Δευτέρα, μέσα από τον ομαδικό χορό των μπουλουκιών και τις ρυθμικές ιαχές-επίκληση, τα μουσικά όργανα που χρησιμοποιούνται όπως είναι το τύμπανο ή νταούλι και η πίπιζα(η οποία αποτελεί εξέλιξη του αυλού), καθώς και τον σκωπτικό διάλογο ο οποίος εξελίσσεται με την παλαιά βλάχικη προφορά κατά την τελετή του γάμου μεταξύ των “συμπεθέρων” του γαμπρού και της νύφης, μεταφέρει σημειολογικά το σήμερα, την αρχαιότατη Διονυσιακή λατρεία, η οποία δραματοποιείται και εικονοποιείται με θεατρικό τρόπο με τον κυκλικό “χορό του πεθαμένου” ο οποίος αποτελεί το κορυφαίο δρώμενο του εθίμου.

Το ζευγάρι, ο γαμπρός και η νύφη, αποτελούν τον πυρήνα αυτής της αέναης διεργασίας της γονιμότητας που αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ζωής, με την ένωση, τον γάμο του αρσενικού με το θηλυκό, μαζί με όλους τους συμμετέχοντες Θηβαίους σε αυτή την εαρινή μετουσίωση, μεταμορφωμένους σε “Βλάχους”, “Λιάπηδες” και “Μακεδόνες”.

Ο διαπεραστικός ήχος που παράγεται από το πνευστό όργανο, την πίπιζα διαχέεται περιστροφικά και επίμονα αγκαλιάζοντας τα σωματα των “βλάχων-βακχιστών”, εκτινάσσοντας σε διέγερση όλες τις ζωογόνες ερωτικές δυνάμεις και συνταιριάζεται απόλυτα με τον μουσικό βροντερό ήχο του βαρύτονου τύμπανου, δημιουργώντας ένα ρευστό ρυθμικό και απόλυτα δονητικό περιβάλλον μέσα στο οποίο διαδραματίζονται τα δρώμενα, ο θάνατος, η γονιμότητα και η αναγέννηση της φύσης και των όντων.

Το ομαδικό γλέντι και μεθύσι, η πομπή, ο Πυρίχιος χορός, τα φλάμπουρα με τα γαρυφαλλοστόλιστα πορτοκάλια και οι γκλίτσες (παραλλαγές Βάκχικων θυρσών), η τσουχτερή σάτιρα, οι αισχρολογίες και τα πειράγματα, ο χωρίς σταματημό και αναπαμό χορός, η ακατάσχετη οινοποσία, τα πηδήματα και οι κραυγές, ο πανούσης με το υπερμεγέθες ομοίωμα φαλλού και τα κουδούνια που κρέμονται στα σκέλια του, οι θεατρίνοι που λέγονται και “γελοίοι” με την ιδιόμορφη φορεσιά τους, (κατσάρια, δεμένα στις άσπρες κάλτσες σαν αρχαία σανδάλια, με τα κλαριά κισσού στο κεφάλι τους) και τις γκριμάτσες και τα καμώματά τους κατά ίδιοι “βακχευόμενοι σάτυροι”, ο χορός του “πεθαμένου” που συμβολίζει την Ανάσταση της φύσης, τη νίκη της ζωής πάνω στο θάνατο, είναι λίγα από τα σημάδια που μαρτυρούν ότι τούτος ο “Γάμος”, το πολυσήμαντο αυτό λαϊκό φανέρωμα είναι ένα αυθεντικό κατάλοιπο της πανάρχαιας οργιαστικής Διονυσιακής λατρείας.

 Ο Βλάχικος Γάμος της Θήβας καταχωρήθηκε το 2018 στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού.


Δείτε πως ξετυλίγεται το έθιμο με χρονοδιάγραμμα

Τα προζύμια
tsiknopempti-thiva-vlaxikos-gamos

Στην κεντρική πλατεία "πιάνονται τα προζύμια" γλεντοκόπι, ξενύχτι για τις χαρούμενες μέρες που θα' ρθουν.

Τα μπουλούκια

Οι "Καπεταναίοι" με τον "Πανούση" (υπηρέτη) το φλάμπουρο και τα τοπικά όργανα (νταούλι και πίπιζα) φέρνουν βόλτα στα βλάχικα κονάκια και συνθροίζουν τα παληκάρια του "μπουλουκιού" τους βλάχους, Μακεδόνες, και Λιάπηδες. Συγκεντρώνονται τα "μπουλούκια" στους κεντρικούς δρόμους και το απόγευμα χορεύουν στην πλατεία.

Σκούζει ο σκάρος - Πυρρίχιος χορός

7:00 π.μ. Σκούζει ο σκάρος  (εγερτήριο, εωθινό).

8:30 π.μ. Άναμα φωτιάς χωριστά σε κάθε "μπουλούκι" στο δρόμο του Επαμεινωνδα και στη θράκα της ψήσιμο της προπύρας (πίττας) της νύφης. "Πυρρίχιος" χορός παληκαριών γύρω απο την κάθε φωτιά. Γλέντι και χοροί ώσπου να αποτραβηχτούν οι "βλάχοι".

 

Γαμήλιο Τσιμπούσι

Τα "μπουλούκια" έχουν συγκεντρωθεί στο γραφικό ξωκκλήσι της "Αγια Τριάδας" για φαγητό και για τις στερνές σκοτούρες της γαμήλιας "πομπής" και της τελετής του "γάμου". Όλοι μαζί οι βλάχοι στρώνουν κοινό τραπέζι με νηστίσιμα φαγητά (τουρσιά, ελιές, ταραμά, χαλβά και λαγάνες) τα οποία μοιράζονται μαζί με τους επισκέπτες και τσουγκρίζουν μαζί τους τα ποτήρια με το διαλεχτό κρασί της Θήβας.

Γαμήλια πομπή
gamilia-pompi

Ξεκίνημα (από Αγία Τριάδα) της "πομπής" για το κέντρο της πόλης, που΄ναι τα "κονάκια" των συμπεθέρων πάνω σε δύο ράχες (καλύβες).

Άφιξη πομπής - διάλογος των συμπεθεριών
dialogos

Άφιξη "πομπής" (απ΄τα μεγάφωνα εξήγηση του εθίμου και βλάχικα τραγούδια από τα δυο συμπεθέρια). Ακούμπημα προικιών "νύφης"  στη βόρεια καλύβα. Βλάχικος χορός (το κάθε μπουλούκι χωριστά). Ξύρισμα γαμπρού με το σχετικό τραγούδι. Ακολουθεί ο διάλογος των συμπεθεριών για την προίκα της νύφης. Αφού δοθεί το "πανωπροίκι", γίνεται ο γάμος.

Χορός του πεθαμένου
xoros-pethamenou

Χορός του "πεθαμένου"(προχριστιανικό κατάλοιπο), που συµβολίζει την ανάσταση της φύσης, τη νίκη της ζωής πάνω στον θάνατο.

Γαμήλιο γλέντι

Το ξεφάντωμα της χαράς (κέφι-γλέντι-χορός) κρατάει μέχρι τα χαράματα της επόμενης μέρας.

Φόρμα Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος - Εθελοντική Συμμετοχή στο έθιμο του Βλάχικου Γάμου
Συμπληρώστε το όνομα και το επίθετό σας